Yiyeceklerin kaç kez çiğnememiz gerektiği sindirim için önemli bir sorudur. Çiğneme sayısı ve çiğneme hızı sağlığı doğrudan etkileyen faktörlerlerdir. En uygun çiğneme sayısını bulmak bağışıklık sistemini de güçlendirecektir. Böylece uygun çiğneme sayısı hastalıkları da etkileyecektir. Çiğneme sayısı yıllardan beri bilim insanları tarafından incelenmiştir. Buradan da çiğnemenin ne kadar önemli olduğu anlaşılacaktır. Çiğneme sayısı için hem eski tıpçıların hem de günümüz bilim insanlarının fikirlerine yer verdik.
İYİ ÇİĞNEMENİN YARARLARI
Sindirim, ağızda çiğneme sırasında tükürük bezlerinin salgıladığı fermentelerle başlar. Organın asitleri, aromatik maddeler ve tuzlar çiğneme sırasında fermentelerle karışır. Çiğneme sırasında bu maddelerin bir kısmıda ağızdaki kılcal damarlara süzülür. Karbonhidratların ağızda çiğneme yoluyla başlayan sindirimi midede aynı enzimlerle devam eder. Çiğnemeye başlanan besinlerin kimyasal yapısı hakkında toplanan veriler ağızdaki akupunktur noktaları vasıtasıyla beyine gönderilir. Beyin çiğnemekte olduğumuz besin hakkındaki bilgiyi analiz eder ve sindirimi buna göre programlar. Besini iyi çiğnemek beyninde sindirimi o derece iyi hazırlamasını sağlar. Yeterince iyi çiğneme ile besinin tadı ve kokusu ağızda dağılır. Nihayet çiğneme sonucunda kaymağa benzer bir nesne halini alır. Bu ise 10-40 arası çiğneme hareketi ile sağlanır. Çiğnemede enerji aktarımı için akupunktur noktaları önemlidir ve ağızda birçok akupunktur noktası bulunur. Çiğneme esnasında besinlerden ayrılan enerji akupunktur noktaları vasıtasıyla vücudunun genel enerji dolaşımına karışır. Bu yüzden küçük yudumlarla içmek ve küçük lokmalar halinde çiğnemek gerekir.
Süt veyahut su küçük yudumlarla alınır, tükürükle iyice karıştıktan sonra çiğneme sırasında yutulur. Gıdaları yeterince çiğnemezsek, sindirim ilk basamaktan itibaren bozulur. Hızlı yemek ve çiğnemek daha çok yemeye mecbur bırakır, çünkü vücut sadece kimyasal bağlantıları çözme işlemi sonucunda oluşan enerjiyi kullanır. Ağızdaki akupunktur noktaları vasıtasıyla çiğnemekte olduğumuz besinden alınması gereken enerjiyi kullanamaz. İyi çiğnemediğimiz yemek, kütleler halinde mideye gelir. İyi çiğnemediğimiz bu kütleleri midr hazmedemez, sadece çürütür. Çiğnemenin ardından midede çürümeye başlayan kütleler ve parçalar bağırsaklara iner ve orada çürümeye devam eder. Bağırsaklardaki çürüme kandaki lokositleri(ak yuvarlar) arttırır. İyi çiğnemediğimiz bu besinlere karşı bağışıklık sistemi koruma programı geliştirmek zorunda kalır. Bu çiğneme hatası, her yemekle birlikte tekrarlandıkça, bağışıklık yetmezliğine kadar götürür. İyi çiğneme bu denli önemlidir. Çiğneme alışkanlığı hastalıklardan korur.
Çiğneme için söylediğimiz bu sözler, taze meyve ve sebze lifleri, çekirdekleri ve kabuklarında geçerli değildir. Bunları çiğnemek bağırsaklarda yaşayan yararlı mikropları arttırır. Meyve ve sebzeleri kabukları ve birkaç çekirdeğiyle çiğnemek gerekir. Bunlar çiğneme hızının ve neyi çiğnemenin gerektiği hakkındaki bazı tavsiyelerdir. Uzmanlar çiğnemenin yararları hakkında şunları da ekler: Yemeği iyi çiğnemek, az çiğnemeye göre daha az yiyip içmeyi sağlar. Çünkü iyi çiğneme sonucu besinden aldığı enerjiyi eksiksiz kullanmış olur. Az çiğneme ve çok çiğnemek kilo alımı konusunda da bize fikirler verir. Karışık yenen yemeğin zararı azalır. Çok çiğneme sonucu sindirim süreci kısalır. İyi çiğneme sonucu mide, pankreas ve bağırsakların işi kolaylaşır. Çok daha az enzim(insülin dahil) harcanır. Mide, pankreas, karaciğer ve bağırsakların bağışıklık sistemi, diyabet, tümör, kanser, alerji, diş, sinir ve ruh hastalıklarından emin olunur. Mevcut olan hastalıklar hafifler iyi çiğneme sonucu. İyi çiğneme sonucu şişmanlığın da önüne geçilir. Besinleri çiğnemek ve yutmak %120 oranında obezite riskini arttırır. Uzun çiğneme süreci beynin açlığı kontrol eden grelin(ghrelin) hormonunu değerlendirmesini sağlayacaktır.
Büyük alimler uyuşturucu, sigara, alkol bağımlılığı gibi psikolojik, sinirsel ve ruhsal hastalıkların temelinde az çiğnemenin yattığını düşünür. İyi çiğnemediğimiz besinler karaciğer, dalak ve kalp için ağır bir yüktür. İyi çiğneme vücudu daha az yorar. Bu organların durumu ise ruhsal dengeyi doğrudan etkiler. Çiğneme bedeni değil ruhsal dengeyi de etkiler. Büyüklerimiz, “büyük lokma alan ve iyi çiğnemeyene delilik isabet eder”, derlerdi. Hazımsızlık, diyabet, mide, bağırsak, karaciğer, dalak ve tüm sağlık problemlerinden kurtulmak için bazen sadece beslenme ve çiğneme alışkanlıklarını düzeltmek gerekir. Bu gibi sağlık problemlerini önleyen çiğneme alışkanlığını sağlamak için uzun süreler aç kalmamak gerekir. Uzun süre aç kaldıktan sonra yavaş çiğnemek zordur. Nefes aralıklarını uzatmak hızlı çiğnemeyi durdurabilecek bir yöntemdir. Besinleri iyi çiğnemek dışında vücuda en az çiğneme alışkanlığı kadar faydalı diğer bazı alışkanlıklar da vardır. Ek olarak bunları bilmek de vücuda bir o kadar katkı sağlar.
Sağlığa Faydalı Diğer Alışkanlıkar
Yiyecekleri çiğnemeden önce su içmek faydalıdır. Böylece çiğneme esnasında yemeklerin arasına girsin ve sindirimi kolay etsin. Soğukluk derecesi insana çok açık biçimde kendini göstermeyecek şekilde olmalı. Ilık su ile yemeği çiğnemede fayda yoktur. Tek cins yemek ile yetinmemeli farklı cinste yemekler çiğnemek lazımdır. Çiğnemeye başlanan yiyeceklerin farklı renklerde olması da önemlidir. Bunlar çiğneme esnası için değil sonrası için gereklidir. Bunun yanı sıra hareket etmek fıtri ısıyı geliştirir, hareketsizlik ise söndürür. Yemekten ve çiğnemeden önce bir miktar spor yapmak faydalıdır. Sakız çiğnemek de yukarıda anlatılan çiğnemenin faydaları sebebiyle yararlıdır. Çünkü sakız çiğneme esnasında beyin gerçekten besinleri çiğnemekte olduğu algısına bürünebilir. Böylece sakız çiğnemek kişiye tokluk hissi kazandırır. Fakat 24 saat içinde 45 dakikadan fazla sakız çiğnemek yararlı olmaktan çıkabilir. Gerek besinleri çiğneme, gerek sakız çiğneme gerekse de diğer sağlık alışkanlıkları olsun ölçülü olmak önemlidir.
Bir yanıt yazın